handelen bij de ontdekking van een XTC-productieplaats

Aanhouden verdachten
Alarmeren deskundigen
Afzetten plaats delict met lint
Afblijven
Afwachten

herkenning
Het herkennen van een XTC- lab is niet eenvoudig. Er kan sprake zijn van bijvoorbeeld een productieplaats, een opslagplaats van chemicaliën of hardware of een tabletteerplaats enz. Meestal zijn diverse kenmerkende attributen aanwezig zoals: glazen kolven, verwarmingsmantels, kunststof vaten/jerrycans, metalen 60-200 litervaten, warmhuidplaatjes, mengapparaten, drukketels, vrieskisten, destilleerapparaten, poeders en pillen etc.

gevaarlijke stoffen
Ook talrijke soorten gevaarlijke stoffen kunnen worden aangetroffen zoals: zuren en logen (zoutzuur, zwavelzuur, natronloog e.d.), oplosmiddelen (aceton, ether, methanol e.d.), reactieve stoffen (ammoniak, raney nickel, natrium e.d.), en andere gevaarlijke (afval)stoffen (kwikafval). Alle stoffen kunnen uiterst giftig, brandbaar, bijtend, giftig, explosief of reactief zijn. Deze stoffen kunnen opgeslagen zijn in diverse verpakkingsmaterialen zoals kunststof verpakkingen van doorgaans 10, 20, 25 of 200 liter. Daarnaast zorgt de aanwezigheid van diverse soorten gassen in stalen drukhouders in diverse maten onder hoge druk voor een extra gevaarzetting. Met nadruk wordt er op gewezen dat nagenoeg nooit op buitenzijde van de verpakking de juiste gevaarsetikettering wordt aangetroffen: wat er opstaat zit er dus vaak niet in! Meten is dus pas weten!

doen

Indien men een pand betreedt waar zich een productieplaats zou kunnen bevinden: gebruik altijd explosie/zuurstof meters om explosieve mengsels te detecteren en het zuurstofgehalte (besloten ruimten!) te monitoren.
Draag bij binnentreden altijd beschermende handschoenen en kleding (overall).
Lijkt het een productieplaats, verlaat dan het pand onmiddellijk in afwachting deskundige ondersteuning.
Alarmeer direct de ROGS/AGS brandweer èn de technische recherche/milieuspecialisten van politie. Normaliter zullen dezen de LFO raadplegen en zo nodig inschakelen voor daadwerkelijke ondersteuning.
Verlaat het object, zet het af met lint, draag zorg voor permanente afzetting en wacht op deskundige ondersteuning.

niet doen

Schakel nooit de elektriciteit uit (hoofdschakelaar). Door het uitschakelen van de stroom kunnen koelwaterpompen, mixers, afzuiging e.d. stil komen te liggen. Daardoor kunnen processen uit de hand lopen, met binnen enige tijd een brand of een explosie tot gevolg. Daarnaast kan essentieel bewijsmateriaal worden vernietigd.
Draai geen kranen dicht. Door het afsluiten van een kraan kan een koelingproces onderbroken worden met fatale gevolgen zoals een brand of explosie. Verwijder evenmin slangen uit jerrycans of glaswerk.
Open geen vrieskisten of koelkasten. Eventueel in de vrieskist aanwezige jerrycans met chemicaliën veroorzaken dampen of gassen die kunnen exploderen. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat hoge concentraties van gassen of dampen worden ingeademd met ernstige kans op gezondheidsschade bij openen zonder adembescherming.
Ontsteek geen verlichting door schakelaars aan te zetten. Verlichting kan gesaboteerd zijn of vonkvorming veroorzaken.
Ga niet “alvast” zelf aan de slag, door bijvoorbeeld een afvalinzamelaar te bellen of de plaats delict op foto of video vast te leggen.
Geef geen rondleiding aan autoriteiten (burgemeester, officier van justitie, …).

taken politie
Bij het aantreffen van een productieplaats heeft de regiopolitie de volgende taken:

verdachten
Indien op- of rond de plaats delict verdachten worden aangetroffen, dan zal de regiopolitie deze direct aanhouden, verhoren en daarvan PV opmaken. Aangetroffen getuigen worden gehoord, er wordt een buurtonderzoek ingesteld.

bevriezing en beveiliging gebied
De regiopolitie zal het gebied rondom de locatie beveiligen en bevriezen, om sporenverlies en risico’s te voorkomen. Indien het productieproces operationeel is gebeurt dit bij voorkeur met ondersteuning van de LFO.

inzet technische recherche / milieuspecialist van regiopolitie
Deze functionaris zal, samen met de ROGS/AGS-brandweer het object inspecteren en zo nodig besluiten de LFO in te schakelen.
Tijdens de ontmanteling zal in veel gevallen inzet van regionale technische recherche nodig zijn voor de vastlegging van sporen. Dit, in overleg met de LFO-expert politie.

inzet hulpofficier en schrijver/griffier
Tijdens de ontmanteling vindt op de plaats delict een doorzoeking ter inbeslagneming plaats. Daarom is een hulpofficier van justitie noodzakelijk en een schrijver voor vastlegging van zaken als basis voor het proces-verbaal. Deze schrijver treedt ook op als verbalisant voor inbeslagname en verwerking in BPS/X-pol. (N.B.: De LFO-expert politie neemt zelf nooit in beslag op een plaats delict).

taken brandweer

inzet ROGS / AGS
Deze functionaris zal, samen met de technische recherche / milieuspecialist van regiopolitie het object inspecteren en zo nodig besluiten de LFO in te schakelen.

inzet stand-by eenheid
Indien de ROGS/AGS een risico op brand- of explosie aanwezig acht zal de lokale brandweer een tankautospuit stand-by houden.

chemiepakdragers
In bijzondere gevallen kan tijdens de ontmanteling, op aanwijzing van de LFO-Expert, de inzet van lokale chemiepakdragers en een ontsmettingseenheid noodzakelijk zijn.

taken gemeente

contactpersoon burgemeester
Omdat het gezag over de openbare orde en de veiligheid bij de burgemeester berust, zal de gemeente voor de duur van de ontmanteling een contactpersoon aanwijzen. Bij grotere incidenten zal de burgemeester zich ter plaatse op de hoogte stellen.

opdracht tot berging en vernietiging
Nadat de zaak is gestabiliseerd en de sporen zijn veiliggesteld start de demontage en afvoer.

nazorg plaats incident / plaats delict
De gemeente zal na afloop van de ontmanteling de nazorg voor de plaats incident / plaats delict op zich nemen.

openbaar ministerie
Het parket zorgt voor een aanspreekpunt in de persoon van een officier van justitie. Deze neemt de verantwoordelijkheid voor de strafrechtelijke aspecten op zich.
De officier neemt de beslissing tot het al dan niet starten van een locatiegericht strafrechtelijk onderzoek en het daartoe behorende besluit tot (aanvullende) sporenverzameling.

logistieke aspecten

verzorging
Een ontmanteling kost minimaal vier uren vanaf de daadwerkelijke start. Bij een omvangrijke productieplaats kan dit zelfs meerdere dagen duren.
De plaatselijke politie en brandweer zullen dus rekening houden met voeding en met aflossing (logistieke ondersteuning, nachtelijke bewaking plaats incident, aflossing hovj, TR en notulist enz.).